Digitale interventies: hoe digitale media eetgewoonten kunnen veranderen
Dit onderzoek bekijkt hoe digitale media kunnen helpen bij gezonder en duurzamer eten. Een analyse van 52 studies met 24652 deelnemers laat zien dat digitale interventies een klein maar significant positief effect hebben op eetgedrag. Sociale media zijn veelbelovend, waarschijnlijk door hun sociale en interactieve functies. Interventies die sociale steun bieden of vergelijking met het gedrag van anderen tonen, veroorzaken ook sterkere effecten, alleen zijn ze niet significant effectiever dan interventies zonder deze gedragsveranderingstechnieken. Jongvolwassenen reageren het sterkst, maar jongeren en mensen met een lage sociaaleconomische status worden nauwelijks onderzocht. Meer kwaliteitsvolle studies zijn nodig om deze inzichten te bevestigen.
Studie over
social media
gezondheidscommunicatie
Onderzoeksmethode(n)
Systematische review
Meta-analyse
Medium/technologie
Digitale media
Soort publicatie
Wetenschappelijk artikel
Tags
Sociale media
voeding
interventie
digitale media
Kerninzichten
Digitale interventies kunnen effectief zijn in het verbeteren van gezond en duurzaam eetgedrag, maar de resultaten verschillen sterk per doelgroep en context.
Resultaten met betrekking tot dieetvoorkeur
Interventies die gericht zijn op het verminderen van vleesconsumptie en het bevorderen van plantaardig eten, hebben beide een matig positief effect. Het combineren van preventie- en promotiestrategieën kan langduriger resultaten opleveren, maar dit wordt nog weinig onderzocht.
Verschillen afhankelijk van platform
Interventies via sociale media blijken het meest effectief te zijn, wellicht door de sociale en interactieve functies dat deze platformen bieden. Ze bieden een laagdrempelige manier om gedrag te beïnvloeden via sociale modellen, waarbij gebruikers worden blootgesteld aan voorbeelden van gewenst gedrag van anderen (zoals peers of influencers), of via interactie en positieve feedback. SMS-interventies hebben ook matige effecten, terwijl websites en apps minder effectief zijn door de hogere mate van betrokkenheid die ze van gebruikers vragen.
Leeftijdsverschillen
Hoewel de verschillen in effectiviteit tussen leeftijdsgroepen niet statistisch significant waren, bleken jongvolwassenen het sterkst te reageren op digitale interventies. Voor adolescenten is er echter weinig onderzoek beschikbaar. Dit is zorgwekkend, omdat ze vaak blootgesteld worden aan ongezonde voedselmarketing op sociale media. Toekomstig onderzoek zou zich moeten richten op eenvoudige socialemedia-interventies die aansluiten bij de leefwereld van jongeren.
Gedragsveranderingstechnieken
Interventies met prompts en cues (bv. reminders) blijken effectiever. Het bieden van sociale steun, positieve voorbeelden van anderen of sociale normen via interventies lijkt eetgedrag ook positief te beïnvloeden. Hierdoor concludeert de studie dat interventies meer moeten inzetten op sociale invloed en minder op puur informatieve strategieën.
Hiaten in onderzoek
Adolescenten en mensen met een lagere sociaaleconomische status worden nauwelijks bestudeerd, ondanks dat zij kwetsbare groepen zijn. Toekomstig onderzoek moet zich richten op eenvoudige en toegankelijke interventies, zoals sociale media, om deze groepen beter te bereiken.
Implicaties en conclusie
Digitale interventies kunnen een belangrijke rol spelen in het bevorderen van gezonder en duurzamer eetgedrag. Praktische toepassingen moeten aansluiten bij de voorkeuren en levensstijl van doelgroepen, met speciale aandacht voor kwetsbare groepen. Sociale media bieden veelbelovende mogelijkheden voor laagdrempelige en sociale benaderingen. Meer kwalitatief onderzoek is nodig om deze inzichten te bevestigen en interventies verder te optimaliseren.
Vanwinkelen, K., Spruyt, B., & Smits, T. (2026). Digital Interventions Targeting Healthy and Sustainable Eating Behavior: Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Medical Internet Research, 28. https://doi.org/10.2196/80821
Onderzoek in de kijker
Elke maand komen er in Vlaanderen gemiddeld 16 nieuwe papers en publicaties uit rond media en communicatie. We selecteren voor jou enkele markante publicaties.