Hoe jongeren digitale media gebruiken op school en daarbuiten

Jongeren gebruiken digitale media niet alleen thuis, maar ook veel op school. Ze gebruiken het voor lessen, om tijd te doden of om met vrienden te communiceren. Tegelijk zijn er op school regels om het gebruik te beperken. Sinds de Digisprong in 2020 heeft elke leerling vanaf het vijfde leerjaar een laptop en in 2025 kwam er een nieuwe regel die smartphones tijdens schooluren verbiedt. Dit rapport is gebaseerd op Belgische data van EU Kids Online, verzameld in het voorjaar van 2025, en onderzoekt hoe jongeren digitale media op school gebruiken en hoe scholen hiermee omgaan.

• ‍Schermgebruik tijdens de schooldag en daarbuiten

Jongeren gebruiken digitale media op verschillende momenten van de dag. Op school is het gebruik gemiddeld en gebeurt dit vooral tijdens lessen en pauzes. 's Avonds, voor het slapengaan, stijgt het schermgebruik aanzienlijk. Oudere leerlingen (16-17 jaar) gebruiken vaker schermen dan jongere (12-13 jaar). Ook leerlingen in theoretische richtingen en uit hogere inkomensgezinnen rapporteren meer schermgebruik dan hun leeftijdsgenoten in praktijkgerichte richtingen of met een lagere sociaaleconomische status (SES).‍

• ‍Internetgebruik voor school

Internet is belangrijk voor schooltaken, zoals onderzoek en opdrachten. Jongeren uit gezinnen met een hogere SES gebruiken internet vaker voor schoolwerk dan jongeren uit lagere SES-contexten. Leeftijd speelt minder een rol. Sociodemografische verschillen kunnen wijzen op ongelijkheden in toegang tot digitale middelen.

• ‍Gebruik van generatieve AI voor school

Generatieve AI (zoals ChatGPT) wordt door veel jongeren gebruikt: 48% voor het schrijven van teksten en 58% voor samenvattingen. Oudere leerlingen (16-17 jaar) gebruiken AI vaker dan jongere (12-13 jaar). Jongens en meisjes gebruiken AI ongeveer evenveel, al rapporteren meisjes iets vaker dat ze AI inzetten voor het schrijven van teksten. Leerlingen in theoretische richtingen en met een andere thuistaal gebruiken AI vaker dan anderen. Dit kan komen doordat AI helpt bij complexe opdrachten of taalproblemen.

• ‍Regels rond smartphonegebruik op school

Veel scholen hebben strikte regels over smartphones. Sommige scholen staan gebruik alleen toe voor educatieve doeleinden, terwijl andere een totaalverbod hanteren. Afhankelijk van het type maatregel, vooral bij strengere maatregelen, zijn er meer tegenstanders. Jongere leerlingen (12-13 jaar) zijn vaker akkoord met regels dan oudere leerlingen (16-17 jaar).

• ‍Aanbevelingen
  
  • Voor scholen: Zorg voor duidelijke, eerlijke regels over digitale media en bied extra digitale ondersteuning aan leerlingen in praktijkgerichte richtingen of met een lagere SES.‍
  • Voor ouders: Praat met je kind over hoe ze internet en AI gebruiken en stimuleer bewuste keuzes.‍
  • Voor beleidsmakers: Houd rekening met ongelijkheden en bied middelen aan scholen om AI en digitale media toegankelijker te maken voor iedereen.