Persberichten hadden significante invloed op wetenschapsnieuws tijdens coronapandemie

Deze studie onderzocht hoe persberichten van de Universiteit Antwerpen tijdens de COVID-19-pandemie het nieuws beïnvloedden. Ongeveer 80% van de persberichten werd verwerkt in nieuwsartikelen. Nieuwsselectie bleek te worden beïnvloed door nieuwsfactoren, zoals continuïteit en triggers, in plaats van alleen het onderwerp (COVID-19). Opvallend was dat de persberichten in grote mate gekopieerd werden, soms zelfs volledig. Dit benadrukt de grote invloed van persvoorlichters op wetenschapsnieuws. Het onderzoek pleit voor betere journalistieke ondersteuning en aandacht voor ethiek bij journalisten en deze voorlichters.

• Persberichten halen vaak het nieuws
  Ongeveer 80% van de persberichten van de Universiteit Antwerpen tijdens de COVID-19-pandemie werd verwerkt in nieuwsartikelen. Dit percentage, wat hoger is dan bij eerdere onderzoeken, toont een zekere mate van invloed van deze bronteksten aan bij de berichtgeving over COVID-19.
• Nieuwsfactoren zijn cruciaal voor selectie
  Het is een tweedelig effect: meer nieuwsfactoren én specifieke factoren, namelijk continuïteit (veranderingen/wijzigingen in een situatie) en triggers (aansluiting bij eerdere gebeurtenissen), hebben een grotere kans om geselecteerd te worden door journalisten. Het onderwerp COVID-19 zelf was minder belangrijk.
• Veel kopieerwerk in artikelen
  Bijna alle nieuwsartikelen die op persberichten gebaseerd zijn, bevatten delen die letterlijk gekopieerd zijn. In sommige gevallen waren artikelen vrijwel identiek aan het persbericht. Dit toont aan hoe afhankelijk journalisten soms zijn van persberichten.
• Invloed van perskantoren is groot
  Omdat journalisten vaak weinig aanpassen aan de inhoud van persberichten, hebben persvoorlichters veel invloed op hoe wetenschapsnieuws wordt gepresenteerd. Dit kan zowel positief als negatief zijn, afhankelijk van de kwaliteit van het persbericht.
• COVID-19 beïnvloedde de werkomgeving van journalisten
  Hoewel COVID-19 niet direct de selectie of het kopieergedrag beïnvloedde, zorgde de pandemie voor een bijzondere journalistieke omgeving. De snelle ontwikkelingen rond vaccins, behandelingen en andere veranderingen zorgden ervoor dat nieuwsmedia deze onderwerpen voortdurend opvolgden. De eerder genoemde nieuwsfactoren sluiten dan ook mooi aan bij deze context. Daarnaast maakte de pandemie het makkelijker om wetenschappelijke informatie te verwerken in journalistieke berichten, wat de invloed van wetenschapscommunicatie vergrootte.
• Meer steun nodig voor journalisten
  Wetenschapsjournalisten hebben meer financiële en praktische ondersteuning nodig om kritisch en onafhankelijk te kunnen werken. Dit kan helpen om de kwaliteit van wetenschapsnieuws te verbeteren.
• Kwaliteit van persberichten is belangrijk
  Persberichten kunnen de kwaliteit van wetenschapsnieuws verbeteren of juist verslechteren. Het is daarom belangrijk dat persvoorlichters hun verantwoordelijkheid nemen en zorgvuldige, feitelijk correcte en duidelijke persberichten schrijven.