Babyfoons en andere technologieën voor babybewaking worden steeds geavanceerder en gezien als onmisbare hulpmiddelen voor verantwoord ouderschap. Dit onderzoek, gebaseerd op interviews met 15 Vlaamse gezinnen, laat zien hoe ouders deze technologieën gebruiken. Ouders balanceren tussen geruststelling, autonomie en kosten, maar ervaren ook morele druk om virtueel te waken. Dit gebeurt via persoonlijke keuzes, sociale invloed en technologische verwachtingen. Het onderzoek benadrukt dat deze technologieën die constante aanwezigheid bieden, ouders het gevoel geven dat ze een bepaalde mate van virtueel toezicht moeten houden en dat niet kiezen voor bewaking een bewuste, bijna politieke keuze kan worden. Deze studie zet ons aan het denken over het soort zorg en vertrouwen in een context waarin technologie overal aanwezig is.
Studie over
Ouders
Onderzoeksmethode(n)
Interviews
Medium/technologie
Surveillance-technologie
Soort publicatie
Wetenschappelijk artikel
Tags
Ouders
Babybewakingstechnologie
Kerninzichten
Balans tussen geruststelling en 'te veel' technologie Ouders zoeken naar de juiste balans tussen de 'juiste' hoeveelheid gebruik en een 'overdreven' gebruik van babymonitortechnologieën. Ze overwegen factoren zoals geruststelling, autonomie, kosten, hun gemoedsrust en het idee dat je als ouder soms moet leren loslaten. Hoewel deze technologieën bedoeld zijn om zorgen te verminderen, kunnen ze ook juist meer angst of nervositeit veroorzaken. Ouders laten echter zien dat ze zich bewust zijn van deze spanningen en soms bewust bepaalde functies vermijden om hun eigen rust te bewaren.
Babymonitortechnologieën bieden autonomie aan ouders en kinderen Monitortechnologieën vergroten niet alleen de autonomie van ouders, maar soms ook die van kinderen. Ouders hoeven minder vaak fysiek te controleren, wat kinderen meer autonomie geeft. In het onderzoek wordt dit geïllustreerd door het voorbeeld van ouders die monitortechnologie gebruiken om snel naar de winkel kunnen gaan, zonder dat ze hun kind wakker moeten maken. De technologie biedt op die manier ouder en kind meer autonomie.
Normalisatie van toezicht Het gebruik van monitortechnologieën is genormaliseerd als een essentieel onderdeel van goed ouderschap. Ouders voelen een morele verantwoordelijkheid om altijd waakzaam te zijn. Zelfs ouders die geen geavanceerde monitortechnologieën gebruiken, vinden vaak alternatieve manieren om op afstand toezicht te houden.
Drie manieren van morele druk Ouders ervaren morele druk via drie paden:
Zelfgestuurd: Het gevoel van plicht om ongelukken te voorkomen, zoals angst voor wiegendood.
Sociaal: Invloed van anderen, zoals vrienden die technologieën aanmoedigen of juist afraden.
Technologisch: De beschikbaarheid van technologieën die ouders in staat stellen om altijd “aanwezig” te zijn, ook op afstand.
Impact op gedeelde zorg en politieke keuzes Door de mogelijkheid om een virtuele aanwezigheid aan te houden, voelen ouders een morele druk om ook altijd (virtueel) beschikbaar en aanwezig te zijn. Dit ondermijnt de mogelijkheid voor ouders om de zorg voor hun kind volledig over te dragen aan anderen, zoals grootouders of de kinderopvang. Zelfs al is het vertrouwen in deze actoren groot, toch ervaren ouders de druk om gebruik te maken van de technologie en de virtuele connectie die de technologie mogelijk maakt. Op die manier blijven ze dus zorg verstrekken. Dit heeft gevolgen voor hoe we ouderlijke keuze benaderen. Met de groei van monitortechnologieën die virtuele aanwezigheid mogelijk maken en de morele druk die hierbij komt kijken voor ouders, kan de keuze om je kind niet te monitoren een politieke daad worden, eerder dan een vrije keuze. Eerder dan te focussen op de keuzes die ouders maken, is er daarom nood aan een debat over het soort zorg en vertrouwen dat we willen voortbrengen in een tijd waarin technologie alomtegenwoordig is.
Dereymaeker, J. (2026). Responsible parents on guard : exploring domestication and responsibilisation in parents’ lived experiences with baby monitoring technologies. NEW MEDIA & SOCIETY, 1–18. https://doi.org/10.1177/14614448251380678
Onderzoek in de kijker
Elke maand komen er in Vlaanderen gemiddeld 16 nieuwe papers en publicaties uit rond media en communicatie. We selecteren voor jou enkele markante publicaties.