Uiterlijk boven alles? De dynamiek van seksuele zelfpresentatie op datingapps

Mobiele datingapps zijn een populaire manier geworden om nieuwe mensen te ontmoeten. Dit onderzoek laat zien dat gebruikers vaak voldoen aan seksuele schoonheidsnormen, wat negatieve gevolgen kan hebben voor het zelfbeeld. Aan de hand van 15 interviews (gemiddelde leeftijd 23,47 jaar) werd onderzocht waarom mensen zich op deze manier presenteren. Deelnemers vonden dat datingapps een “speelse” en seksuele cultuur creëren, met veel keuzes en oppervlakkige interacties. Ze voelden druk om aan seksuele normen te voldoen, maar gaven aan dat ze zich ongemakkelijk voelen bij de focus op uiterlijk op deze platforms.

Datingapps, zoals Tinder, richten zich sterk op visuele zelfpresentatie. Gebruikers voelen druk om zich aantrekkelijk en soms seksueel te presenteren. Dit onderzoek onderzoekt waarom mensen deze keuzes maken en hoe zij de normen van de platforms ervaren. De eerste onderzoeksvraag richt zich op hoe gebruikers de mogelijkheden van datingapps voor zelfpresentatie waarnemen en hoe dit hun kijk op platformnormen beïnvloedt. De tweede vraag kijkt naar de motivaties achter seksuele zelfpresentatie en de derde vraag onderzoekt hoe gebruikers anderen op deze platforms beoordelen.

1. Hoe platformnormen seksuele zelfpresentatie beïnvloeden

• Swiping-logica: Het snelle “swipen” moedigt gebruikers aan zich vooral op uiterlijk te richten. Dit creëert een oppervlakkige, speelse cultuur waarin gebruikers vaak als objecten worden gezien en beoordeeld.‍
• “Choose or lose”-mentaliteit: Door het grote aantal opties ontwikkelen gebruikers onrealistische verwachtingen en een oppervlakkige houding ten opzichte van interacties. Dit kan antisociaal gedrag bevorderen zoals ghosting of kwetsende opmerkingen.‍
• Druk om te conformeren: Platformnormen zorgen ervoor dat veel gebruikers hun profielen seksualiseren om erbij te horen. Deze normen leiden tot een uniforme aanpak waarbij de nadruk ligt op uiterlijk.‍
• Algoritmische bias: Algoritmes, zoals die van Tinder, promoten vaak seksuele foto’s, wat gebruikers beïnvloedt om zich meer seksueel te presenteren. Dit benadrukt seksuele aantrekkelijkheid boven authenticiteit of persoonlijkheid.

2. Motivaties achter seksuele zelfpresentatie

• Relationele behoeften: Gebruikers willen aantrekkelijk overkomen om romantische en seksuele aandacht te trekken.
• Zelfvalidatie: Positieve reacties geven gebruikers een gevoel van waardering, hoewel dit vaak niet openlijk wordt toegegeven.
• Empowerment: Voor sommige gebruikers voelt seksuele zelfpresentatie als een manier om controle en zelfvertrouwen te tonen, hoewel dit vaak binnen de beperkingen van schoonheidsnormen blijft.
• Culturele en religieuze invloeden: In sommige contexten speelt religie een rol in hoe mensen zich presenteren. In meer geseculariseerde regio’s is deze invloed subtieler, maar sociale normen en groepsdruk blijven belangrijk.
• Peer dynamics en sociale normen: Het gedrag van leeftijdsgenoten beïnvloedt seksuele zelfpresentatie sterk. Het zien van anderen die seksuele foto’s posten verhoogt de kans dat gebruikers dit gedrag overnemen.

3. Hoe gebruikers anderen beoordelen

• Focus op uiterlijk: Gebruikers beoordelen anderen vaak eerst op uiterlijk. Als iemand niet voldoet aan de norm van aantrekkelijkheid, wordt het profiel meestal meteen afgewezen.
• Tegenstrijdigheid: Gebruikers willen zelf aantrekkelijk overkomen, maar voelen zich ongemakkelijk bij het feit dat anderen hen ook alleen op uiterlijk beoordelen. Dit toont een spanning tussen persoonlijke waarden en platformnormen.
• Authenticiteit versus presentatie: Hoewel gebruikers zich aangetrokken voelen tot aantrekkelijke profielen, zoeken ze ook naar authenticiteit. Dit contrast tussen wat ze verlangen en hoe ze zichzelf presenteren zorgt voor innerlijke conflicten.

Conclusie

Datingapps versterken een cultuur waarin uiterlijk en seksualiteit centraal staan. Gebruikers voelen druk om zich aan te passen aan platformnormen, maar ervaren ook frustratie en tegenstrijdige emoties over hoe ze beoordeeld worden. Deze dynamiek creëert spanningen tussen zelfexpressie en sociale verwachtingen, met mogelijke gevolgen voor het zelfbeeld en sociale interacties.