Waarom mensen media als vijandig zien en vatbaar zijn voor valse informatie

De toename van desinformatie online roept vragen op over de impact ervan. Dit onderzoek bekijkt hoe mensen vatbaar zijn voor desinformatie via het idee van "hostile media perceptions" (HMP), waarbij mensen media als tegen hun mening zien. Deze studie onderzoekt hoe complotdenken, populistische ideeën en mediagebruik hierop invloed hebben. Factoren zoals vertrouwen in media en persoonlijke eigenschappen, zoals behoefte aan bewijs, werden ook bekeken als mediatoren. Uit een enquête met 1513 deelnemers blijkt dat HMP gekoppeld is aan vatbaarheid voor desinformatie. Een bredere aanpak van cognitieve, sociale en mediafactoren is nodig voor verder onderzoek.

Het onderzoek richt zich op hoe mensen vatbaar zijn voor desinformatie door HMP, wat kan leiden tot een vertekend beeld van nieuws en een grotere kans om valse verhalen te geloven. Het artikel baseert zich op sociale identiteitstheorie en andere modellen om te begrijpen hoe persoonlijke overtuigingen en mediagewoonten bijdragen aan hoe mensen media zien en hoe dit hun vatbaarheid voor desinformatie beïnvloedt.

• Er is een positieve associatie tussen complotdenken, populistische ideeën en HMP. Mensen met deze overtuigingen zien media vaker als bevooroordeeld. Dit bevestigt eerdere studies over populisme en biedt nieuwe inzichten over complotdenken.
• Het gebruik van alternatieve media hangt samen met minder HMP, terwijl mainstream media juist bijdraagt aan meer HMP. Dit kan komen doordat mensen vaak media kiezen die passen bij hun overtuigingen, waardoor hun daaropvolgende mediaconsumptie een perceptie van de vooringenomenheid van de nieuwsmedia kan oproepen. Opvallend is dat de relatie tussen mediagebruik en HMP minder sterk wordt als overtuigingen zoals complotdenken en populisme worden meegenomen. Dit laat zien dat het niet alleen gaat om wat mensen consumeren, maar vooral om hoe ze informatie interpreteren en filteren door hun bestaande overtuigingen. Deze bevinding suggereert dat mediagebruik slechts een deel van het verhaal is en dat overtuigingen een grote rol spelen in hoe mensen media zien.
• Mensen die media als vijandig zien, geloven eerder in valse nieuwsberichten. Dit zou kunnen doordat ze mainstream media wantrouwen en vaker alternatieve bronnen zoeken, waar desinformatie vaker voorkomt. Dit kan hun blootstelling aan onbetrouwbare verhalen vergroten.
• Vertrouwen in media en democratie speelt geen bemiddelende rol tussen HMP en vatbaarheid voor desinformatie. Dit komt mogelijk doordat HMP al samenhangt met een gebrek aan vertrouwen. Het blijft echter een interessant onderwerp voor verder onderzoek.
• Persoonlijke eigenschappen, zoals onzekerheid of behoefte aan controle, maken de link tussen HMP en vatbaarheid voor desinformatie niet sterker of zwakker. HMP heeft een directe invloed, ongeacht persoonlijke kenmerken.

Conclusie en implicaties

Dit onderzoek toont aan dat HMP een sterke directe invloed heeft op hoe vatbaar mensen zijn voor desinformatie. Het benadrukt hoe overtuigingen, mediagebruik en percepties samenhangen. In de huidige wereld, waar desinformatie een groot probleem is, benadrukken deze bevindingen hoe belangrijk het is om vertrouwen in media te herstellen. Mediaorganisaties dragen een grote verantwoordelijkheid om correcte, neutrale en goed onderbouwde informatie te verspreiden. Het aanpakken van wantrouwen en het promoten van kritische mediageletterdheid zijn essentieel om de impact van desinformatie te verminderen en een beter geïnformeerde samenleving te creëren.