Cyberpesten onder jongeren: wie doet het, waarom en hoe beschermen we hen?

Digitale media zijn belangrijk in het leven van jongeren, maar brengen ook risico’s zoals cyberpesten. Dit rapport onderzoekt online pestgedrag bij Vlaamse en Brusselse jongeren, gebaseerd op gegevens van 1070 jongeren uit de Belgische EU Kids Online-dataset van 2025. Het kijkt naar hoe vaak cyberpesten voorkomt, welke jongeren meer risico lopen en hoe ze hiermee omgaan. Ook wordt onderzocht of digitale vaardigheden hierbij een rol spelen. Tot slot bevat het aanbevelingen voor ouders, leerkrachten en beleidsmakers om cyberpesten aan te pakken en te voorkomen.

• ‍Wie pest wie, en waarom?

Cyberpesten is een groot probleem onder jongeren. Het gebeurt vaak door mensen uit hun eigen omgeving, zoals vrienden of klasgenoten (beide 16%). Bij oudere tieners zijn onbekenden vaker pesters. Jongens worden vaker door onbekenden gepest, terwijl meisjes vaker pesterijen meemaken van mensen die ze kennen. Ook onderwijstype kan invloed hebben. Jongeren in bepaalde onderwijsvormen, zoals de dubbele finaliteit, lopen een groter risico.

• ‍Waarom worden jongeren gepest?‍

Jongeren worden het vaakst gepest om hun uiterlijk of gedrag (14%), gevolgd door hun lichaamsgewicht of -grootte (12%) en meningen (11%). Dingen zoals afkomst, religie of seksuele oriëntatie worden minder vaak genoemd. Cyberpesten gebeurt vooral op sociale media, berichtenapps of via gamingplatformen.

De redenen voor cyberpesten zijn opvallend gelijk, ongeacht leeftijd, geslacht of onderwijstype. Het draait vaak om zichtbare, persoonlijke kenmerken zoals gedrag en uiterlijk.

• ‍Wie loopt er meer risico?

Meisjes worden vaker gepest dan jongens. Cyberpesten komt ook meer voor bij jongeren van 16 en 17 jaar, omdat zij actiever en zichtbaarder zijn online. Jongeren in bepaalde schooltypes, zoals de dubbele finaliteit, lopen ook meer kans.

• ‍Kunnen digitale vaardigheden beschermen?

Technische digitale vaardigheden, zoals het aanpassen van privacy-instellingen, beschermen jongeren niet tegen cyberpesten. Jongeren met goede communicatieve vaardigheden lopen zelfs meer risico, omdat zij actiever deelnemen aan online interacties en daardoor zichtbaarder zijn.

• ‍Wat kunnen ouders, scholen en beleidsmakers doen?

Ouders moeten praten met hun kinderen over wat zij online meemaken. Bij jongere kinderen werkt toezicht, maar tieners hebben meer aan steun en begeleiding. Scholen moeten cyberpesten serieus nemen en leerkrachten moeten pesten kunnen herkennen. Jongeren moeten leren hoe ze zich online kunnen beschermen en omgaan met nare situaties. Beleidsmakers moeten veilige plekken creëren waar jongeren hulp kunnen krijgen.