De impact van mobiel mediagebruik: balans en conflicten binnen het gezin

Vorig onderzoek naar problematisch mobiel mediagebruik (PMM) keek vooral naar het mediagebruik van kinderen. Dit onderzoek bouwde hierop verder door ook het mediagebruik van de ouders te betrekken, en zo de bredere problematische media-omgeving thuis te bestuderen. Aan de hand van een vragenlijst bij 410 ouder-kind (8-14 jaar) dyades, werden vier types families geïdentificeerd: gezinnen met hoog PMM bij kinderen (46,6%), laag PMM bij kinderen (16,1%), media-gebalanceerde gezinnen (33,2%) en media-overladen gezinnen (4,2%). De resultaten toonden aan dat een enig kind een grotere kans had om deel uit te maken van media-overladen gezinnen. Daarnaast onthulden de resultaten dat gezinnen met hoog PMM bij kinderen en media-overladen gezinnen gerelateerd waren aan een lager persoonlijk en relationeel welzijn binnen het gezin.

• ‍Vier types gezinsprofielen

Het onderzoek identificeerde vier types gezinsprofielen op basis van problematisch mobiel mediagebruik bij ouders en kinderen: gezinnen met hoog mediagebruik bij kinderen, laag gebruik bij kinderen, gebalanceerd gebruik en media-overladen gezinnen (waar zowel ouders als kinderen symptomen van PMM vertonen). Deze resultaten laten zien dat het problematisch mediagebruik van ouders geen bepalende factor is, maar eerder een extra risicofactor die vooral het verschil markeert tussen verhoogd en zeer verhoogd problematisch mediagebruik bij kinderen.‍

• ‍Sociodemografische kenmerken en profielverbanden

Oudere kinderen hadden meer kans om in het profiel van hoog mediagebruik te vallen, waarschijnlijk door het toenemende belang dat de digitale wereld in hun leven speelt. Een bijzonder risico bleek bij gezinnen met een enig kind: deze gezinnen kwamen vaker voor in media-overladen gezinnen. Het ontbreken van broers of zussen lijkt verbonden te zijn met meer problematisch mobiel mediagebruik bij zowel ouder als kind. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat een gezinslid sneller naar media zou grijpen bij gebrek aan comfort van andere gezinsleden om aan deze noden te voldoen.

• ‍Profielen en gezinsfunctioneren

In gezinnen met problematisch mediagebruik (bij kinderen of bij zowel ouders als kinderen) was er meer kans op negativiteit in de ouder-kind relatie en een lager zelfvertrouwen bij kinderen. Deze negatieve verbanden waren het meest uitgesproken bij media-overladen gezinnen, wat wederom aantoont dat ouderlijk problematisch mediagebruik een extra risicofactor is. Daarnaast toonden de resultaten aan dat het problematisch mediagebruik van kinderen voornamelijk van belang was voor het bekwaamheidsgevoel van de ouder, en niet hun eigen mediagebruik.‍

• ‍Implicaties

Het onderzoek benadrukt het belang van gezinsgerichte oplossingen waarbij de focus ligt op het mediagebruik van het kind en de ouder. Ouders kunnen helpen door duidelijke mediaregels op te stellen en zelf balans te tonen in hun mediagebruik. Aangezien kinderen al op vroege leeftijd problematisch mediagebruik kunnen beginnen te vertonen, is het essentieel om te focussen op preventie, met de nadruk op gezonde digitale gewoontes bij zowel ouders als kinderen, vooral bij enig-kind gezinnen.