Jongeren, discriminatie en digitale platforms: vier profielen uitgelegd

Tijdens de adolescentie ontwikkelen jongeren hun houding tegenover discriminatie, maar de invloed van digitale media en gendersocialisatie is nog weinig onderzocht. Dit onderzoek analyseerde gegevens van 762 Belgische middelbare scholieren (gemiddeld 17 jaar, 58% meisjes) over hun mening over ongelijke behandeling op basis van etniciteit, religieuze overtuiging, genderidentiteit, seksuele oriëntatie, invaliditeit en leeftijd. Jongeren werden ingedeeld in vier groepen: van sterk egalitair tot breed discriminerend. Meisjes toonden minder vaak discriminerende attitudes dan jongens. Socialemediagebruik beïnvloedde dit sterk: Instagram en TikTok verminderden vooroordelen bij meisjes, terwijl Facebook en Reddit deze juist vergrootten.

Dit onderzoek wil begrijpen hoe sociale media, gender en persoonlijke ervaringen met discriminatie samen invloed hebben op hoe jongeren denken over ongelijke behandeling. Vooral tijdens de puberteit ontwikkelen jongeren hun visie op gelijkheid en discriminatie, waarbij digitale media een grote rol spelen in hun leven.

Vier profielen van discriminatie

Jongeren werden ingedeeld in vier groepen:

1. Low discriminators: Zeer egalitair en tegen discriminatie.
2. Moderate discriminators: Ambivalent en soms discriminerend.
3. Selective discriminators: Alleen tolerant voor discriminatie op basis van gender en seksualiteit.
4. Broad discriminators: Accepteren discriminatie in brede zin.

Bij meisjes viel 70% in de Low discriminators-groep, terwijl dit bij jongens net iets meer dan de helft was. Jongens waren vaker vertegenwoordigd in de meer ambivalente of discriminerende groepen, vooral de Moderate discriminators. Een kwart van de meisjes viel in de Selective of Broad-groepen. Dit verschil benadrukt hoe gendersocialisatie vaak andere normen stimuleert, zoals competitie en controle bij jongens, en empathie en samenwerking bij meisjes. Toch zijn er binnen beide genders grote verschillen; sommige jongens ontwikkelen egalitaire houdingen ondanks mannelijke socialisatie, terwijl sommige meisjes uitsluiting accepteren ondanks meer beschermende socialisatie.

Socialemediagebruik en gender

Sociale media beïnvloeden discriminatie anders voor jongens en meisjes:

• Jongens: Hoe meer tijd online, hoe groter de kans op een discriminerende houding.
• Meisjes: Het platform maakt uit. Instagram en TikTok verminderden vooroordelen, terwijl Facebook en Reddit deze juist vergrootten.

Persoonlijke ervaringen met discriminatie

Discriminatie-ervaringen leidden vaak tot meer discriminerende houdingen, vooral bij jongens. In plaats van solidariteit te bevorderen, zorgden deze ervaringen voor meer afstand en uitsluiting.

Implicaties

Onderwijs en beleid moeten genderbewust zijn. Jongens en meisjes hebben verschillende risico’s en behoeften in hun digitale en offline wereld. Scholen moeten letten op zowel openlijke als subtiele vormen van discriminatie en jongeren leren kritisch om te gaan met sociale media. Bovendien moeten scholen een veilige omgeving creëren waarin discriminatie-ervaringen worden omgezet in solidariteit, niet in uitsluiting.

Conclusie

Dit onderzoek laat zien dat jongeren verschillende houdingen hebben over discriminatie, verdeeld in vier duidelijke profielen. Meisjes zijn vaker egalitair, terwijl jongens vaker ambivalent of discriminerend zijn. Sociale media spelen een belangrijke rol: voor jongens beïnvloedt de totale tijd online hun houding, terwijl voor meisjes het type platform belangrijker is. Ook persoonlijke discriminatie-ervaringen vergroten vaak de kans op discriminerende houdingen, vooral bij jongens. Dit benadrukt hoe gender en digitale context samen bepalend zijn voor de acceptatie van discriminatie bij jongeren.