Jongeren zien social media influencers als extra bron van informatie, niet als vervanging van vrienden

Social media influencers (SMIs) zijn voor veel jongeren een belangrijke bron voor informatie over maatschappelijke en politieke onderwerpen. Deze influencers worden door sommige jongeren gezien als een soort "extra vrienden" die hen nieuwe ideeën en info geven die ze niet van hun eigen vrienden krijgen. In dat geval worden influencers gezien als "digital super peers" (DSPs). Uit onderzoek bij jongeren (12-16 jaar) blijkt dat hoe vaker jongeren socio-politieke content zien van hun favoriete influencer, hoe meer ze die als DSP beschouwen. Influencers vervangen vrienden niet, maar vullen gesprekken aan. Toch zijn er ook risico’s: jongeren met sterke DSP-gevoelens ervaren vaker angst om influencer content te missen, wat slecht kan zijn voor hun welzijn op lange termijn.

• Als jongeren vaker politieke of maatschappelijke content van hun favoriete SMI zien, hebben ze ook sterkere DSP-gevoelens over die SMI. Dit verband lijkt vrij stabiel: vlak nadat jongeren zulke content zien, is er niet noodzakelijk verandering in de perceptie dat SMIs hen nieuwe inzichten geven.
• Sommige jongeren hebben van zichzelf al meer interesse in politieke en maatschappelijke thema's. Zij kiezen er ook vaker voor om influencers te volgen wiens content daarbij past. Het werkt dus vaak twee kanten op.
• Blootstelling aan gezondheids- en migratieonderwerpen zorgden voor een tijdelijke versterking van DSP-percepties. Jongeren die affiniteit met migratie of gezondheid hebben, zoals persoonlijke uitdagingen of medische kwesties, vinden mogelijk steun in niche-informatie of normen die SMIs delen.
• Jongeren met een grotere blootstelling aan milieu-inhoud van SMIs rapporteerden consistent hogere DSP-percepties. Jongeren die dus weinig steun of gelijkgestemenden vinden in hun eigen omgeving (over milieu), zoeken misschien sneller info bij SMIs.
• SMIs vervangen echte vrienden niet. Jongeren praten door interactie met SMIs niet minder met hun vrienden over socio-politieke thema's en ervaren ook niet minder voldoening van die gesprekken. Sterker nog: jongeren die SMIs zien als waardevolle bron, hebben vaak meer en betere gesprekken met vrienden over politieke en maatschappelijke thema’s. SMIs kunnen dus gesprekken met vrienden aanvullen in plaats van vervangen.
• Let op: veel algemene socialemediacontent (niet specifiek socio-politiek) hangt wel samen met minder gesprekken over zulke thema’s met vrienden.
• Jongeren kunnen zich ook tijdelijk meer afhankelijk voelen van SMIs. Ze krijgen dan sneller het gevoel dat ze iets missen (FOMO) als ze hun content niet zien. Dit kan een soort vicieuze cirkel worden: meer waarde hechten aan een digital super peer hangt samen meer FOMO op een later moment, waardoor ze misschien nog meer waarde hechten aan die DSP. Sommige jongeren zijn hier gevoeliger voor dan anderen.