Meer diversiteit nodig in de representatie van ouderen op het witte doek

Deze studie onderzocht hoe oudere volwassenen (65+) worden afgebeeld in Belgische fictiefilms tussen 1945 en 2022. Uit een analyse van 133 films bleek dat slechts 13% van de personages 65 jaar of ouder was, terwijl deze groep gemiddeld 15% van de Belgische bevolking uitmaakte. Vrouwen van 65+ waren oververtegenwoordigd, maar vaak negatief getypecast. Er was weinig diversiteit: oudere personages waren meestal jong-ouderen, wit, middenklasse, zonder handicap en heteroseksueel. Positieve stereotypes zoals de wijze oudere of perfecte grootouder kwamen wel vaak voor. Misrepresentatie blijft echter een probleem.

• Ouderen zijn ondervertegenwoordigd in Belgische films
  In Belgische fictiefilms tussen 1945 en 2022 waren slechts weinig personages 65 jaar of ouder, ondanks dat deze groep een groot deel van de bevolking vormt. Dit wijst op een blijvende ondervertegenwoordiging van oudere volwassenen op het scherm.
• Weinig diversiteit in oudere personages
  Oudere personages werden vaak afgebeeld als jong-ouderen (65-74 jaar), wit, middenklasse, zonder handicap en heteroseksueel. Andere groepen, zoals ouderen met een handicap of uit lagere inkomensklassen, werden nauwelijks vertegenwoordigd.
• Vrouwen van 65+ vaker aanwezig, maar beperkt door stereotypen
  Vrouwen van 65 tot 74 jaar kwamen vaker voor dan mannen van dezelfde leeftijd, wat uitzonderlijk is vergeleken met onderzoek uit andere landen. Toch werden ze vaak negatief afgebeeld, bijvoorbeeld als zeurderige of chagrijnige ouderen.
• Stereotypen blijven hardnekkig bestaan
  Zowel positieve als negatieve stereotypen over ouderen kwamen veel voor. Positieve beelden, zoals de wijze grootouder of de actieve “golden ager”, benadrukken een ideaal van succesvol ouder worden. Negatieve stereotypen, zoals de klager of de pessimist, bleven ook veel gebruikt.
• Te weinig inclusieve en genuanceerde beelden
  Films missen een breed beeld van het leven van ouderen. Mensen die te maken hebben met armoede, eenzaamheid of gezondheidsproblemen worden nauwelijks getoond. Dit versterkt het idee dat ouderen moeten voldoen aan een ideaal van actief en succesvol ouder worden, wat niet voor iedereen haalbaar is.
• Oproep tot verandering
  Er is behoefte aan meer diverse en realistische representaties van ouderen in films. Door verschillende achtergronden, ervaringen en uitdagingen te laten zien, kunnen films helpen om een breder begrip van ouder worden te bevorderen.