Verschillen in geruststellingsstrategieën: televisienieuws versus TikTok-video’s
Dit onderzoek keek naar hoe kinderprogramma’s op tv en TikTokkinderen geruststellen bij lastig nieuws. Er werd een inhoudsanalyse uitgevoerd van 987 TikTok-video's en 201 afleveringen van het Vlaamse kinderprogramma Karrewiet. Hiervoor werd een codeboek gebruikt dat was ontwikkeld aan de hand van focusgroepen met kinderen (8 - 12 jaar). De resultaten werden gevalideerd door member-check interviews met kinderen. Op tv gebruiken ze vaak experts en kinderen om gerust te stellen, terwijl TikToksensatiebeelden vermijdt en de rol van de verslaggever benadrukt. Ook blijkt dat volwassenen moeite hebben om in te schatten wat kinderen eng vinden. Het onderzoek raadt aan om kinderen te betrekken bij het maken van nieuws en onderzoek.
Studie over
Nieuws
social media
televisie
Kinderen
Onderzoeksmethode(n)
Inhoudsanalyse
Medium/technologie
Sociale media
Televisie/video
Soort publicatie
Wetenschappelijk artikel
Tags
sociale media
televisieserie
Nieuws
Geruststellingsstrategieën
Kerninzichten
Verschillen tussen televisie en TikTok
Kinderprogramma’s zoals Karrewiet gebruiken verschillende geruststellingsstrategieën op TikTok en televisie.
Karrewiet op televisie toont vaker beelden van misdaad, wapens en natuurrampen. Op TikTok komt dit soort nieuws minder vaak voor, maar er wordt juist iets meer aandacht besteed aan paranormale onderwerpen. Dit kan komen doordat Karrewiet speciaal voor TikTok soms video's maakt om enge beelden of nepnieuws dat op het platform circuleert uit te leggen. Deze video's zijn bedoeld om kinderen gerust te stellen en hen te helpen begrijpen wat echt is en wat niet.
Grote gebeurtenissen zoals oorlogen of overstromingen worden vaker uitgebreid besproken op televisie, terwijl Karrewiet op TikTok meestal één kort verslag geeft. Karrewiet op televisie volgt vaak op met updates, zoals “Hoe gaat het nu met de slachtoffers?”
Sandwich-formule en nieuwsvolgorde
Op TikTok gebruikt Karrewiet vaker een “sandwich-formule” (een zwaar onderwerp tussen luchtige berichten), maar dit werkt alleen als kinderen bewust naar Karrewiets pagina gaan. Door het algoritme van TikTok zien kinderen mogelijk willekeurig video’s.
Op televisie wordt eng nieuws vaak als eerste in de uitzending geplaatst, wat kan komen door de hoge nieuwswaarde.
Bronnen en uitleg
Karrewiet gebruikt op TikTok minder experts of kinderen als bron in hun video’s. Vaak legt alleen de verslaggever het nieuws uit. Dit kan komen door tijdsdruk, omdat TikTok-video’s korter zijn.
Op televisie worden experts en kinderen vaker geïnterviewd, bijvoorbeeld over hoe een aardbeving werkt of wat kinderen voelen bij een gebeurtenis.
Sensatiebeelden en animaties
Karrewiet op televisie laat meer sensationele beelden zien dan op TikTok, zoals ingestorte gebouwen bij een aardbeving. Op TikTok wordt dit vaak vervangen door de verslaggever die uitlegt wat er is gebeurd.
Animaties en grafieken worden bijna alleen op televisie gebruikt om informatie te verduidelijken, zoals het tonen van tektonische platen tijdens een aardbeving.
Perceptie van eng nieuws
Het is niet altijd duidelijk wat kinderen eng vinden. Dit verschilt per kind en hangt af van hoe dichtbij een gebeurtenis voelt of of ze zich kunnen inleven in het slachtoffer.
De onderzoekers raden aan om kinderen meer te betrekken bij het maken van kinderprogramma’s, zodat geruststellingsstrategieën beter aansluiten bij hun behoeften.
Beperkingen van het onderzoek
Het onderzoek richtte zich op wat er in het nieuws wordt getoond, niet op waarom journalisten bepaalde keuzes maken.
Er is geen onderzoek gedaan naar de effecten van eng nieuws of geruststellingsstrategieën op kinderen. Toekomstig onderzoek kan meerdere methodes combineren om beter te begrijpen hoe kinderen nieuws ervaren. Dit kan door kinderen in elke stap van het onderzoek te betrekken, experimenten te doen met bijvoorbeeld hartslagmetingen om reacties te meten, en samen met kinderen een vernieuwde lijst van geruststellingsstrategieën te ontwikkelen. Dit geldt zowel voor kinderprogramma’s op televisie als voor nieuws op sociale media. Op die manier kunnen geruststellingsstrategieën beter worden afgestemd op wat kinderen echt nodig hebben.
Conclusie
Dit onderzoek benadrukt dat kinderprogramma’s zoals Karrewiet op TikTok en televisie verschillende strategieën gebruiken om kinderen gerust te stellen. Het betrekken van kinderen bij het maken van nieuws kan helpen om beter aan hun behoeften te voldoen.
Brandsen, S., Van Gorp, B., & Opgenhaffen, M. (2025). Consolation Strategies in Children’s News: A Comparative Content Analysis of Television and TikTok. Journalism & Mass Communication Quarterly. https://doi.org/10.1177/10776990251357952
Onderzoek in de kijker
Elke maand komen er in Vlaanderen gemiddeld 16 nieuwe papers en publicaties uit rond media en communicatie. We selecteren voor jou enkele markante publicaties.