Vlaamse journaals behouden sterke diversiteit in nieuws en stemmen

De diversiteit in nieuwsinhoud is belangrijk voor de kwaliteit van journalistiek. Dit onderzoek analyseerde Vlaamse televisiejournaals van 2003 tot 2023 om te zien of en hoe deze diversiteit is veranderd. Er werd gekeken naar verschillende onderwerpen (topic diversiteit) en wie er aan het woord kwam (actor diversiteit), bij zowel de publieke als commerciële zender in Vlaanderen. De resultaten laten zien dat er geen reden tot bezorgdheid over een afnamem in diversiteit. Beide zenders vertonen al jaren een hoge mate van diversiteit in zowel onderwerpen als sprekers, en volgen elkaar bovendien sterk in de keuze van wie en wat zij in hun nieuwsaanbod belichten.

1. Nieuwsdiversiteit in Vlaanderen blijft sterk
   Vlaamse televisiejournaals hebben tussen 2003 en 2023 een hoge en stabiele diversiteit in onderwerpen en stemmen behouden. Dit betekent dat een breed scala aan thema’s en meningen wordt behandeld, zelfs in tijden van grote veranderingen in de journalistiek.
2. Invloed van grote nieuwsgebeurtenissen
   Zowel de publieke als de commerciële omroep vertonen een sterke daling in diversiteit van hun nieuwsaanbod, op vlak van sprekers en onderwerpen, bij nieuwswaardige gebeurtenissen zoals de coronapandemie.
3. Verschuivingen doorheen de tijd
   Beide zenders vertonen niet echt een daling in diversiteit van onderwerpen of thema's die ze belichten. Enkel de commerciële zender heeft iets meer variatie in wie ze aan het woord laten. Daarnaast verschuift de publieke zender naar de commerciële zender in het vertonen van "gewone burgers" in het nieuws, die nu niet enkel bij de commerciële maar ook bij de publieke omroep heel wat spreektijd krijgen in vergelijking met vroeger. Beide zenders geven overigens steeds minder spreektijd aan het middenveld in hun tv-nieuws.
4. Vergelijking tussen publieke en commerciële zenders
   Ondanks verschillen in financiering en doelstellingen, is er weinig verschil in diversiteit tussen publieke en commerciële zenders. Dit komt waarschijnlijk doordat beide zenders elkaar scherp houden in een duaal systeem.

Conclusie

Vlaamse televisiejournaals laten zien dat het mogelijk is om, ondanks uitdagingen zoals commercialisering en nieuwe technologieën, een breed en gevarieerd nieuwsaanbod te blijven bieden. Dit bevestigt dat journalistiek een belangrijke rol blijft spelen in het informeren van het publiek en het ondersteunen van democratische discussies.