Deze studie onderzoekt hoe mensen realisme in virtual reality (VR) ervaren. Door interviews en focusgroepen met 77 deelnemers identificeerde dit onderzoek 12 factoren die realisme beïnvloeden, verdeeld over 5 thema’s: immersie, aanwezigheid, belichaming, betrokkenheid en externe realiteit. Realisme wordt niet alleen bepaald door technologie zoals grafische kwaliteit, maar ook door factoren zoals emotionele betrokkenheid en geloofwaardige verhalen. Het onderzoek biedt een framework om realisme in VR beter te begrijpen en helpt bij verantwoord gebruik van VR in contexten waar je anderen wil overtuigen.
Studie over
Experten
Non-experten
Onderzoeksmethode(n)
Interviews
Focusgroepen
Medium/technologie
Extended reality (AR/VR/MV)
Soort publicatie
Wetenschappelijk artikel
Tags
virtual reality (VR)
Kerninzichten
Realisme in VR is meer dan technologie Het gevoel dat VR realistisch is, hangt niet alleen af van goede graphics of technische prestaties, maar ook van hoe goed gebruikers emotioneel, psychologisch en narratief worden betrokken.
Vijf dimensies van realisme De studie identificeerde vijf belangrijke dimensies die bijdragen aan realisme in VR:
Immersie: Hoe goed VR je zintuigen meesleept.
Aanwezigheid: Het gevoel echt in de virtuele wereld te zijn.
Belichaming: Hoe verbonden je je voelt met je avatar.
Betrokkenheid: Hoeveel je opgaat in het verhaal en de emoties.
Externe realiteit: Hoe de VR-ervaring overeenkomt met je verwachtingen van de echte wereld.
Context Wat belangrijk is voor realisme hangt af van het doel van de VR. Voor trainingen, zoals een virtuele heftruck, is nauwkeurige interactie belangrijker dan mooie beelden. Bij niet-interactieve ervaringen, zoals 360° video’s, zijn verhaal en emoties doorslaggevend.
Empathie en verhaal Een sterk verhaal en emotionele verbinding met virtuele karakters maken een VR-ervaring vaak realistischer. Zelfs fictieve situaties kunnen echte emoties oproepen als ze herkenbaar zijn.
Belichaming en het Proteus-effect Het gevoel één te zijn met je avatar versterkt de VR-ervaring. Dit kan gebeuren door een avatar die op de gebruiker lijkt, of juist door een totaal ander personage, zoals een superheld. Dit kan zelfs gedrag beïnvloeden (het zogenaamde Proteus-effect). Hoe dit werkt, hangt af van de context en de gebruiker. Voor VR-games kan identificatie met een avatar leiden tot meer betrokkenheid, terwijl VR gericht op empathie baat heeft bij avatars die een andere persoon representeren.
Ethische overwegingen Omdat VR sterke emoties en gedragingen kan oproepen, moeten ontwerpers voorzichtig en ethisch omgaan met hoe realisme wordt gebruikt.
Conclusie
De studie laat zien dat realisme in VR een complexe mix is van technologische, psychologische en narratieve elementen. Dit biedt ontwikkelaars een waardevol kader om VR-ervaringen te ontwerpen die niet alleen technisch indrukwekkend zijn, maar ook emotioneel en sociaal betekenisvol.
Walewijns, D., Walrave, M., Heirman, W., & Vandebosch, H. (2026). Perceived realism in VR as a multifaceted concept: Insights from interviews and focus groups with experts and non-experts. New Media & Society, 0(0). https://doi.org/10.1177/14614448251413691
Onderzoek in de kijker
Elke maand komen er in Vlaanderen gemiddeld 16 nieuwe papers en publicaties uit rond media en communicatie. We selecteren voor jou enkele markante publicaties.